فرآیند تولید ترمووود : راهنمای جامع و تخصصی برای صنعت چوب

مقدمه

ترمووود (Thermowood) یکی از نوآوری‌های مهم در صنعت چوب است که با استفاده از فناوری حرارت‌دهی کنترل‌شده، ویژگی‌های طبیعی چوب را ارتقا می‌دهد. این فرآیند نه تنها دوام و مقاومت چوب را افزایش می‌دهد، بلکه آن را به گزینه‌ای ایده‌آل برای استفاده در نما، کف‌پوش، مبلمان فضای باز و پروژه‌های معماری مدرن تبدیل می‌کند. در این مقاله، به صورت کامل و مرحله‌به‌مرحله به بررسی فرآیند تولید ترمووود، مزایا، کاربردها، استانداردها و نکات فنی آن می‌پردازیم.

---

بخش اول: ترمووود چیست؟

• ترمووود چوبی است که در دمای بالا (بین 180 تا 220 درجه سانتی‌گراد) و در شرایط کنترل‌شده‌ی رطوبت و اکسیژن، فرآوری می‌شود.
• در این فرآیند، ساختار شیمیایی چوب تغییر کرده و مقاومت آن در برابر پوسیدگی، رطوبت، حشرات و تغییرات آب‌وهوایی افزایش می‌یابد.
• ترمووود به دلیل رنگ تیره‌تر و بافت یکنواخت‌تر، جلوه‌ای لوکس و مدرن به پروژه‌های ساختمانی می‌دهد.

---

بخش دوم: تاریخچه و پیدایش ترمووود

• نخستین بار در دهه‌ی 1990 میلادی در فنلاند، فرآیند ترمووود به صورت صنعتی معرفی شد.
• هدف اصلی، تولید چوبی پایدار و مقاوم برای شرایط سخت آب‌وهوایی اسکاندیناوی بود.
• امروزه، ترمووود در سراسر جهان به عنوان یک محصول سبز و دوستدار محیط زیست شناخته می‌شود.

---

بخش سوم: مراحل تولید ترمووود

1. انتخاب چوب خام

• معمولاً از گونه‌های چوب نرم مانند کاج (Pine) و صنوبر (Spruce) و همچنین چوب‌های سخت مانند زبان‌گنجشک (Ash) استفاده می‌شود.
• چوب باید عاری از ترک‌های عمیق، گره‌های ضعیف و رطوبت بیش از حد باشد.

2. خشک‌کردن اولیه (Kiln Drying)

• چوب‌ها ابتدا در خشک‌کن‌های صنعتی قرار می‌گیرند تا رطوبت آن‌ها به حدود 10–12٪ کاهش یابد.
• این مرحله برای جلوگیری از ترک‌خوردگی در فرآیند حرارت‌دهی ضروری است.

3. حرارت‌دهی کنترل‌شده

• چوب در دمای 100 تا 130 درجه سانتی‌گراد گرم می‌شود تا رطوبت باقی‌مانده تبخیر گردد.
• سپس دما به تدریج تا 180–220 درجه سانتی‌گراد افزایش می‌یابد.
• در این مرحله، اکسیژن محیط کاهش داده می‌شود تا از سوختن چوب جلوگیری شود.

4. تغییر ساختار شیمیایی

• همی‌سلولزها تجزیه می‌شوند و قابلیت جذب آب چوب کاهش می‌یابد.
• لیگنین سخت‌تر می‌شود و مقاومت مکانیکی چوب افزایش می‌یابد.
• رنگ چوب به سمت قهوه‌ای تیره تغییر می‌کند.

5. خنک‌سازی و تثبیت

• پس از رسیدن به دمای مطلوب، چوب به آرامی سرد می‌شود.
• در این مرحله، رطوبت نسبی چوب به حدود 4–7٪ تثبیت می‌گردد.

---

بخش چهارم: ویژگی‌های ترمووود

• مقاومت بالا در برابر رطوبت و پوسیدگی
• دوام بیشتر در برابر حشرات و قارچ‌ها
• پایداری ابعادی (عدم تغییر شکل در شرایط آب‌وهوایی مختلف)
• رنگ و بافت یکنواخت و زیبا
• دوستدار محیط زیست (بدون استفاده از مواد شیمیایی مضر)

---

بخش پنجم: مزایای ترمووود نسبت به چوب معمولی

ویژگی	چوب معمولی	ترمووود
مقاومت در برابر رطوبت	کم	بسیار بالا
دوام در فضای باز	محدود	طولانی‌مدت
نیاز به نگهداری	زیاد	کم
زیبایی ظاهری	طبیعی	لوکس و یکنواخت
سازگاری با محیط زیست	متوسط	عالی

---

بخش ششم: کاربردهای ترمووود

• نمای ساختمان‌ها: ایجاد جلوه‌ای مدرن و طبیعی
• کف‌پوش فضای باز: مقاوم در برابر باران و نور خورشید
• مبلمان باغی و شهری: دوام بالا در شرایط سخت
• سونا و استخر: مقاومت عالی در برابر رطوبت
• درب و پنجره‌های لوکس: زیبایی و ماندگاری بیشتر

---

بخش هفتم: استانداردها و کیفیت ترمووود

• استاندارد بین‌المللی ThermoWood® Association فنلاند
• طبقه‌بندی به دو سطح:
  • Thermo-S (برای کاربردهای داخلی)
  • Thermo-D (برای کاربردهای خارجی و فضای باز)

---

بخش هشتم: چالش‌ها و محدودیت‌ها

• کاهش نسبی مقاومت مکانیکی در برخی گونه‌ها
• نیاز به تجهیزات صنعتی پیشرفته
• هزینه‌ی بالاتر نسبت به چوب معمولی

---

بخش نهم: آینده‌ی ترمووود

• با توجه به افزایش تقاضا برای مصالح پایدار و دوستدار محیط زیست، ترمووود جایگاه ویژه‌ای در معماری مدرن خواهد داشت.
• ترکیب ترمووود با فناوری‌های جدید مانند پوشش‌های نانو می‌تواند دوام آن را بیشتر کند.

---

نتیجه‌گیری

ترمووود، محصولی استراتژیک در صنعت چوب و ساختمان است که با فرآیند حرارت‌دهی کنترل‌شده، ویژگی‌های طبیعی چوب را ارتقا می‌دهد. این چوب نه تنها زیبایی و دوام را همزمان ارائه می‌دهد، بلکه به عنوان یک گزینه‌ی پایدار و سبز، آینده‌ی معماری و طراحی را شکل خواهد داد.

فرآیند تولید ترمووود